Sáng ngày 21/11/2025, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Lê Minh Hoan, Quốc hội khóa XV đã họp phiên toàn thể để xem xét Tờ trình của Chính phủ về dự án Luật Trí tuệ nhân tạo. Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng đã thay mặt Chính phủ trình bày nội dung dự thảo.
Bổ Sung, Hoàn Thiện Khung Pháp Lý, Nâng Vị Thế Việt Nam Trong Lĩnh Vực Trí Tuệ Nhân Tạo
Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng nhấn mạnh rằng việc xây dựng dự án Luật Trí tuệ nhân tạo nhằm cụ thể hóa các nghị quyết quan trọng của Đảng, Nhà nước về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Đặc biệt, luật sẽ tập trung vào phát triển trí tuệ nhân tạo vì lợi ích con người và phát triển bền vững, đồng thời bảo vệ lợi ích quốc gia, quyền con người và chủ quyền số.
Dự thảo Luật gồm 8 chương và 36 điều, quy định các hoạt động nghiên cứu, phát triển, cung cấp, triển khai và sử dụng hệ thống trí tuệ nhân tạo tại Việt Nam. Nó cũng xác định quyền và nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân có liên quan, đồng thời quy định trách nhiệm quản lý nhà nước đối với các hoạt động trí tuệ nhân tạo trong nước.
Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) là cơ quan chủ trì soạn thảo, đóng vai trò trung tâm kết nối giữa các bộ, ngành, doanh nghiệp và cộng đồng nghiên cứu trong nước. Ngoài ra, cơ quan này cũng tham khảo kinh nghiệm từ nhiều quốc gia và tổ chức quốc tế để hoàn thiện dự thảo luật.
Tiếp Cận Quản Lý Dựa Trên Rủi Ro, Phân Loại Hệ Thống AI
Dự thảo Luật tiếp cận theo hướng quản lý dựa trên rủi ro, phân loại các hệ thống trí tuệ nhân tạo theo mức độ khác nhau, kèm theo yêu cầu về minh bạch, gắn nhãn, giải trình và đánh giá sự phù hợp. Điều này nhằm đảm bảo tính an toàn và bảo mật khi triển khai ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong nhiều lĩnh vực khác nhau.
Đặc biệt, các lĩnh vực nhạy cảm như quốc phòng, an ninh, tình báo và cơ yếu sẽ được tách ra khỏi phạm vi điều chỉnh của Luật, phù hợp với tính chất bí mật và cơ chế quản lý riêng biệt.
Đảm Bảo Quản Lý Toàn Diện Chuỗi Giá Trị Trí Tuệ Nhân Tạo
Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội Nguyễn Thanh Hải cho biết, Dự thảo Luật đã bám sát các chủ trương lớn của Đảng, Nhà nước về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Ủy ban cũng nhất trí với sự cần thiết ban hành Luật Trí tuệ nhân tạo để hoàn thiện khung pháp lý hiện có, thiết lập cơ chế quản lý thống nhất, đồng bộ, linh hoạt và phù hợp với đặc thù của trí tuệ nhân tạo.
Cơ quan này cũng đề nghị Bộ KH&CN tiếp tục rà soát các chủ trương của Đảng, Nhà nước về phát triển trí tuệ nhân tạo, thúc đẩy hợp tác công tư trong phát triển hạ tầng dữ liệu và tính toán hiệu năng cao, đồng thời đào tạo nhân lực chất lượng cao.
Cần Làm Rõ Phạm Vi Điều Chỉnh và Hợp Thao Luật Liên Quan
Một trong những vấn đề quan trọng được cơ quan thẩm tra nhấn mạnh là cần làm rõ phạm vi điều chỉnh của Luật Trí tuệ nhân tạo. Hiện tại, dự thảo tiếp cận khá rộng, nhưng cần phải xác định rõ ràng ranh giới giữa Luật này và các luật khác như Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo, Luật Dữ liệu, và Luật Công nghiệp công nghệ số. Điều này sẽ giúp tránh tình trạng trùng lặp và chồng lấn giữa các văn bản pháp lý.
Ủy ban cũng đề nghị bổ sung các quy định liên quan đến các chủ thể trung gian trong chuỗi giá trị trí tuệ nhân tạo nhằm đảm bảo quản lý toàn diện và ngăn ngừa rủi ro phát sinh từ hoạt động cung cấp nền tảng và mô hình gốc.
Kết Luận
Dự thảo Luật Trí tuệ nhân tạo là bước tiến quan trọng trong việc hoàn thiện khung pháp lý về khoa học và công nghệ tại Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo toàn cầu. Việc ban hành và thực thi luật sẽ giúp đảm bảo an toàn, bảo mật và phát triển bền vững, đồng thời nâng cao vị thế của Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu và thúc đẩy hợp tác quốc tế trong lĩnh vực này.
